Rezerwacja spotkania
[email protected] 
662 036 605

Informacja dla klientów
[email protected]

Kto może reprezentować nas w sądzie?

W postępowaniach sądowych pełnomocnikiem nie może być każdy, lecz jedynie osoby ściśle wskazane przez przepisy prawne. Choć pełnomocnik nie może podjąć każdej czynności za stronę, to jego ustanowienie niejednokrotnie ułatwia prowadzenie procesu, zwłaszcza długiego i skomplikowanego.

W sprawach cywilnych pełnomocników dzielimy na dwie ogólne kategorie: zawodowych oraz pozostałych. Pełnomocnikami zawodowymi (profesjonalnymi) we wszelkich sporach cywilnych są radcowie prawni oraz adwokaci. W sprawach własności przemysłowej może występować również rzecznik patentowy, zaś w sprawach restrukturyzacji i upadłości także osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego.

Do pozostałych pełnomocników (nie-zawodowych) w sprawach cywilnych zaliczamy:

osoby związane ze stroną procesowo, to jest wpółuczestnicy sporu (np. jeżeli w sprawie występuje trzech pozwanych, to dwóch z nich może udzielić pełnomocnictwa procesowego trzeciemu pozwanemu); osoby spokrewnione ze stroną, to jest rodzice, małżonek, rodzeństwo, zstępni strony (dzieci, wnuki), oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia (adopcji); osoby związane z mocodawcą umowa cywilnoprawnymi, to jest osoby, które na podstawie umowy sprawują zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoby, które pozostają ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia. Ponadto, pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Osoba prawna prowadząca, na podstawie odrębnych przepisów, obsługę prawną przedsiębiorcy, osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej może udzielić pełnomocnictwa procesowego – w imieniu podmiotu, którego obsługę prawną prowadzi – adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli została do tego upoważniona przez ten podmiot.

W sprawach o ustalenie i zaprzeczenie pochodzenia dziecka i o roszczenia alimentacyjne pełnomocnikiem może być również przedstawiciel właściwego w sprawach z zakresu pomocy społecznej organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organizacji społecznej, mającej na celu udzielanie pomocy rodzinie.

- Omawiając kwestię pełnomocnictwa w postępowaniu cywilnym należy odnotować problem, który często pojawia się w praktyce, a mianowicie, czy pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu lub adwokatowi przez małoletnie dziecko, w imieniu którego działał przedstawiciel ustawowy (matka lub ojciec) wygasa z chwilą osiągnięcia przez dziecko pełnoletności. Otóż, Sąd Najwyższy już w 1995 roku podjął uchwałę, stanowiącą, że takie pełnomocnictwo nie ulega wygaśnięciu, lecz może oczywiście zostać wypowiedziane na ogólnych zasadach. Jeżeli więc na przykład matka dziecka udzieli w jego imieniu pełnomocnictwa radcy prawnemu w sprawie o alimenty i następnie w toku sprawy dziecko uzyska pełnoletność, pełnomocnictwo dla radcy będzie nadal skuteczne do momentu ewentualnego odwołania przez pełnoletniego – wyjaśnia radca prawny Andrzej Jednoralski.

- Trzeba też podkreślić, że w sprawach cywilnych przed Sądem Najwyższym występuje tzw. przymus adwokacko-radcowski. To znaczy, że przed tym sądem nie mogą występować inni pełnomocnicy aniżeli adwokaci i radcowie prawni, a nadto, że strona samodzielnie przed tym sądem także nie może działać, tylko musi działać przez radcę prawnego lub adwokata – dodaje Andrzej Jednoralski.

W sprawach karnych trzeba rozróżnić kwestię działania jako obrońca oskarżonego (na wcześniejszym etapie podejrzanego) od reprezentowania strony innej niż oskarżony.

Obrońcą może być jedynie osoba uprawniona do obrony według przepisów o ustroju adwokatury lub ustawy o radcach prawnych. Według Prawa o adwokaturze osobą uprawnioną do obrony jest osoba wpisana na listę adwokatów. Zgodnie natomiast z ustawą o radcach prawnych, prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania. Pomoc prawna polegająca na występowaniu przez radcę prawnego w charakterze obrońcy w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe może być świadczona w ramach wykonywania przez niego zawodu na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce prawniczej, pod warunkiem że radca prawny nie pozostaje w stosunku pracy. Adwokaci i radcowie prawni mają prawo występowania jako obrońcy przed wszystkimi sądami powszechnymi i Sądem Najwyższym we wszystkich kategoriach spraw karnych.

Obrońcę ustanawia oskarżony, zaś do czasu ustanowienia obrońcy przez oskarżonego pozbawionego wolności, obrońcę może ustanowić także inna osoba, o czym niezwłocznie zawiadamia się oskarżonego. Upoważnienie do obrony może być udzielone na piśmie albo przez oświadczenie do protokołu organu prowadzącego postępowanie karne. Ustanowienie obrońcy lub wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń. Obrońca może przedsiębrać czynności procesowe jedynie na korzyść oskarżonego

Strona inna niż oskarżony może ustanowić pełnomocnika. Osoba, która nie ma przymiotu strony postępowania może ustanowić pełnomocnika, jeżeli wymagają tego jej interesy w toczącym się postępowaniu. Pełnomocnikiem w sprawie karnej może być tylko adwokat lub radca prawny. W sprawach karnych pełnomocnicy reprezentują zazwyczaj pokrzywdzonych, którzy mogą na późniejszym etapie sprawy brać udział w postępowaniu jako oskarżyciele posiłkowi.

- Również w niektórych czynnościach procesowych w sprawach karnych występuje przymus adwokacko-radcowski. Jedynie adwokat lub radca prawny mogą sporządzić, podpis i złożyć: akt oskarżenia oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego, apelację od wyroku sądu okręgowego, wniosek o wznowienie postępowania sądowego, a przede wszystkim kasację do Sądu Najwyższego – wskazuje mec. Jednoralski.

Wiedziałeś, o tym, że używasz starej wersji przeglądarki Internet Explorer? Zaktualizuj przeglądarkę teraz!